Już widzę tłumy przyszłych manipulantów, którzy lecą tu jak pszczoły do kwiatków.

Manipulacja jest zua

Rzeczą oczywistą jest, że manipulowanie jest złe. To jednak nie zmieni faktu, że kobiety was, facetów, i tak owinął sobie wokół palca 🙂 Możemy rozpatrywać czy manipulacja jest etyczna gdy intencje są dobre, a efekty korzystne obopólnie, czy też jest nieetycznym postępowaniem mimo intencji dobrych lub nie dobrych i efektów korzystnych dla jednej strony, a w tym przypadku manipulanta. W mojej ocenie nie da się tego po prostu rozstrzygnąć i napisać algorytm, który powie, że takie, a takie zachowanie jest etycznie i moralnie właściwe choć będzie świadomą manipulacją, a w innym przypadku gwałci nasz kodeks etyczny i/lub moralny. Skupię się na tym co jest pewne, a pobudki moralne i etyczne zostawiam dla was.

Nie ma oczywiście tylko 6 zasad manipulacji. Jest ich cała masa, a tutaj przedstawione są tylko ogólnymi aspektami, na które warto zwrócić uwagę.

1. zasada wzajemności
2. zasada zaangażowania i konsekwencji
3. zasada społecznego dowodu słuszności
4. zasada lubienia i sympatii
5. zasada autorytetu
6. zasada niedostępności

1. Wzajemność w tej zasadzie polega na tym, że jak ja dam ci cukierek, kiedy bardzo ci się go chciało (czyli wyświadczyłem ci przysługę) to będziesz chciał mi się odwdzięczyć i jeśli wystąpi taka sytuacja, że koszt odwdzięczenia będzie duży, to być może na niego się zdecydujesz. Jednak tak czy inaczej możesz odczuwać bez względu na koszty chęć odwdzięczenia się.

2. Każdy chce być konsekwencji, gdy już zacznie to chcę robić to do końca, bo wyłamanie się oznaczać może porażkę, której nie chcemy. Wynika to z tego, że już się w coś zaangażowaliśmy, ciągłość zachowana musi być.

3. Większość zawsze ma rację. Łatwiej jest podjąć decyzję, na którą zdecydowali się już inni i którą popiera większość osób. Trochę polityką trąci i dawnymi czasami tyraństwa.

4. To nie prawda, że przeciwieństwa się przyciągają. Lubimy tych którzy są podobni do nas, również chętniej słuchamy takich ludzi i łatwiej im ulegamy. Szczególnie jak lubimy ich tak bardzo, że mówimy „to niesamowite, że tak jesteśmy podobnie”.

5. Lubimy słuchać mądrzejszych od nas. Nawet jak nie są mądrzy, a tylko sprawiają wrażenie autorytetu, to też ich słuchamy. Przebrany lekarz może być takim samym autorytetem w dziedzinie medycyny jak i prawdziwy lekarz, a tylko strój ich jest taki sam. To jednak już kwestia przeniesienia autorytetu.

6. Pamiętasz tę cycatą Ewkę? Nigdy jej nie miałeś, nigdy nie była twoje, ale jaaaaka ona piękna. To co niedostępne, trudne do zdobycia jest wielce atrakcyjne i co z tego, że Ewka miała krzywy zgryz, obgryzała paznokcie i piła więcej niż Mietek spod sklepu. Te cycki były niedostępne, dlatego była tak pożądana. Kobiety mają tak samo 🙂 Te jego oczy… itd.

+ zasada ekspozycji. To taki mały plusik do całości. Doświadczalnie potwierdzono, że to co jest widywane często wydaje się nam bliższe, przyjemniejsze i lepsze do wyboru niż to czego zupełnie nie znamy. Choćby statystyki mówią, że to co reklamowane lepiej się sprzedaje. Zasada działa podobnie w stosunkach międzyludzkich. Im częściej kogoś widujesz tym ciekawszą osobą ci się ona wydaje, jesteś bardziej przychylny w stosunku do niej itd.

Zbierzmy to teraz do kupy. Powyżej przedstawiłem każdą zasadę skrajnie. Oczywiście życie nas uczy, że pewne rzeczy należy wypośrodkować. Tutaj poczyńmy tak samo, bo są osoby, które wolą tych, którzy są różni od nich i są też tacy, dla których większościowa opinia społeczna nie znaczy nic, bo rozwiązuje wiele spraw indywidualnie. Pewne jest jednak, że w wielu przypadkach każda zasada znajdzie swoje potwierdzenie. Pewne jest, że znajomość tych zasad może nas uchronić przed próbami manipulacji nami. Uważam za niezbędne znajomość tych zasad i odnalezienie przykładów w życiu codziennym gdzie one znajdują zastosowanie. Wiąże się to z naszymi mechanizmami psychicznymi i funkcjonowaniem w społeczeństwie, a im mniej jesteś świadom tych mechanizmów tym łatwiej ciebie zmanipulować przez tego, który o tym wie i perfidnie potrafi wykorzystać.

Jeśli chodzi o hipnozę, to zasada autorytetu świetnie tutaj znajduje zastosowanie np. dla hipnotyzera w przebraniu lekarza. W wielu przypadkach taka osoba z biegu ma przypisane pewne wartościowe cechy przydatne przy hipnotyzowaniu. Ponadto może posługiwać się większością mówiąc, że większość już wie o wspaniałych właściwościach hipnozy i przez to osoba, która dużą wagę przywiązuje do opinii innych nie będzie chciała pozostać tutaj z odmienną, bardziej niebezpieczną opinią, bo nie popieraną przez większość.

Możemy również poznać działanie tych zasad w wielu reklamach – Lekarze polecają naszą wypasioną pastę do zębów… Znów posługujemy się autorytetem, no i jacy lekarze? Ilu ich jest? Rozejrzyj się, a zauważysz jak pospolite jest wykorzystywanie tych kilu prostych zasad.